Author: admin

The first workshop for presenting the achieved results from the project activity Development of the Representative Network of Protected Areas, carried out by MES in the framework of the project by UNDP and GEF Strengthening the ecological, institutional and financial sustainability of the system of protected areas in Macedonia took place on 6^th July 2010 in the Hotel Continental in Skopje, 09:30 – 14:30.

The implementation of the representative national system and network of protected areas will contribute to the carrying out of the obligations of the country which come from the Law on nature conservation, international contracts ratified by the Republic of Macedonia, and will also help in the implementation of the two basic EU directives for nature protection Directive for birds (79/409/EEC) and the Directive for habitats (92/43/EEC) in the process of preparation for EU membership.

There were more than 40 members at the workshop, from the following institutions and organizations: the Macedonian Ecological Society (MES), UNDP, the Ministry of Environment and Physical Planning, Ministry of Agriculture, Forestry and Water economy, Ministry of Transport and Communications, Ministry of Economy, the Agency for Roads, Agency for Physical Planning, the Faculty of Mathematics and Natural Sciences, Faculty of Forestry, Faculty of Agriculture Sciences and Food and others.

The workshop was carried out in this order:

[table]

Time; Activity

09:15–09:30; Members registration

09:30–10:00; Speeches of welcome: Dr. Sonja Lepitkova, deputy minister of environment, Mr. FIlip Ivanov, director of the Directorate for environment, Mr. Robertina Brajanoska, MES project manager, Mr. Toni Popovski, UNDP project manager;

10:00–10:30; Introduction of the participants

10:30–10:45; Improvement in the realization of the project activity Development of the representative network of protected regions

10:45–11:15; Coffee break

11:15–11:45; National protected and suggested areas (first draft), Prof. Dr. Ljupco Melovski, Faculty of Mathematics and Natural Sciences, Biology Institute

11:45–12:15; Selected important species for protection: lists and distribution, Doc. Dr. Slavcho Hristovski, Faculty of Mathematics and Natural Sciences, Biology Institute

12:15–12:45; Content of the database, Metodija Velevski, MES

12:45–13:45; Discussion

13:45–14:00; Closing of the workshop

14:00–15:00; Cocktail

[/table]

In the constructive discussion, the main emphasis was put on the following:

–          Finalizing of the representative network of protected areas

–          Looking at the options for acquiring legal status (its proclamation by some regulation) and joining in the process of physical planning

–          Implementation of an active collaboration between the Ministry of  Environment and Physical Planning and the other ministries in charge

–          Coordinating the network of protected areas with the different plans for purpose and usage of the land

–          Strengthening the capacity on a local level

–          Need for proclamation of lower categories of protected areas

–          Need for an expert Institute for environment protection

–          Production of a map with the protected and suggested areas for protection in the framework of the administrative borders of every municipality

–          Providing financial help from the RM Budget for nature protection

Contact:

Robertina Brajanoska,

Project Manager

Email: brajanoska@mes.org.mk

 На 06 јули 2010 година во хотел Континентал, Скопје во периодот од 09:30 до 14:30 часот се одржа првата работилница за презентирање на постигнатите резултати од проектната активност „Развој на репрезентативна мрежа на заштитени подрачја“ која ја спроведува Македонско еколошко друштво во рамките на Проектот на UNDP и ГЕФ за „Зајакнување на еколошката, институционалната и финансиската одржливост на системот на заштитени подрачја во Македонија“.

Воспоставувањето на репрезентативен нaционален систем и мрежа на заштитени подрачја, ќе придонесе за спроведување на обврските на државата кои произлегуваат од Законот за заштита на природата, меѓународните договори ратификувани од страна на Република Македонија, а ќе помогне и за имплементација на двете основни директиви на ЕУ за заштита на природата Директивата за птици (79/409/ЕЕС) и Директивата за живеалишта (92/43/ЕЕС) во процесот на подготовка за членство во ЕУ.

На работилницата беа присутни повеќе од 40 учесници од следниве институции и организации: Македонско еколошко друштво, UNDP, Министерство за животна средина и просторно планирање, Министерство за земјоделство шумарство и водостопанство, Министерство за транспорт и врски, Министерство за економија, Агенција за патишта, Агенција за планирање на просторот, Природно-математички факултет, Шумарски факултет, Факултет за земјоделски науки и храна и други.

Работилницата се одвиваше по следниов дневен ред:

[table]

Време;

09:15-09:30;Регистрирање на учесниците

09:30-10:00;Воведни обраќања:  д-р Соња Лепиткова, заменик министер за животна средина, г-дин Филип Иванов, директор на Управата за животна средина, м-р Робертина Брајаноска, раководител на проектот од МЕД, г-дин Тони Поповски, раководител на проектот од УНДП

10:00-10:30; Претставување на учесниците

10:30-10:45; Напредок во реализацијата на проектната активност „Развој на репрезентативна мрежа на заштитени подрачја“ м-р Робертина Брајаноска, МЕД

10:45-11:15; Кафе Пауза

11:15-11:45;Национални заштитени и предложени подрачја (прв нацрт) Проф. д-р Љупчо Меловски, ПМФ, Институт за биологија

11:45-12:15; Селектирани значајни видови за заштита: листи и дистрибуција Доц. д-р Славчо Христовски, ПМФ, Институт за биологија

12:15-12:45; Содржина на базата на податоци, Методија Велевски, МЕД

12:45-13:45; Дискусија

13:45-14:00; Затворање на работилницата

14:00-15:00; Коктел

[/table]

Во конструктивната дискусија главен акцент беше ставен и на следново:

• финализирање на репрезентативната мрежа на заштитени подрачја;
• разгледување на можностите за стекнување првен статус (нејзино прогласување преку некоја уредба) и вклучување во процесот на просторно планирање;
•  воспоставување активна соработка меѓу МЖСПП и другите надлежни министерства;
•  усогласување на мрежата на заштитени подрачја со различните планови за намена и искористување на земјиштето;
• зајакнување на капацитетот на локално ниво;
• потреба од прогласување на пониски категории на заштитени подрачја.
•  потреба од формирање на стручен Завод за заштита на природата;
• изработка на карта на која ќе бидат обележани заштитените и предложените подрачја за заштита во рамките на
  административните граници на секоја општина;
• обезбедување финансиски средства за заштита на природата од Буџетот на РМ.

Контакт:

Робертина Брајаноска,

Раководител на проектната активност

e-mail: brajanoska@mes.org.mk

With the realization of the final show and celebration of 22^nd April, Earth Day, MES finished with the activities for educating 3-6 year old children from the kindergarten Majski Cvet. This activity, initiated by the teacher Frosina Angelova from the same kindergarten, as well as by the children, signifies a continuation of the collaboration with MES which began in 2009. Thus, according to the planned activities, a series of educative lectures were delivered in the period October 2012 – April 2013. During these lectures the children were introduced to numerous wild animals that live in our country and in other regions, such as the bear, the lynx, the fox and the wolf, different kinds of reptiles, amphibians, birds, fish and insects, their basic characteristics, place and way of life.

Having in mind the attention which MES received during these lectures and the interest showed by the children and by the teachers, MES will continue with educational activities in the future, not only for these animals, but also for other species of animals and plants. The process of raising public awareness for environment conservation is very important and should begin as early as possible.

The promotion of ecology as a branch of science and conservation of the environment are part of the main targets of MES, which in the last few years, through a chain of different activities, are continuously carried out in every stage of education, beginning with 3-6 year old children, students in elementary schools and high schools, as well as college students.

 Со реализацијата на завршната приредба и обележувањето на 22 април, Денот на Планетата Земја, МЕД заврши со активностите за едукација на децата од предучилишна возраст од 3-6 години во градинката „Мајски цвет“. Со оваа активност поттикната од наставничката Фросина Ангелова од истоимената градинката но и по желба на децата, МЕД ја продолжи веќе започнатата соработка од 2009 година. Така, согласно зацртаните активности, во периодот октомври 2012 – април 2013 година, беа спроведени низа едукативни предавања, во текот на кои, на интересен и забавен начин беа претставени различни диви животни кои живеат во нашата држава (и пошироко). Беа претставени мечката, рисот, лисицата и волкот, различни претставници влекачи, водоземци, птици, риби и инсекти, нивните основни карактеристики, место и начин на живеење.

Имајќи го предвид вниманието кое МЕД го доби во текот на овие предавања и пројавениот интерес пред сè од децата, но и од наставничкиот кадар, МЕД ќе настојува и во иднина да продолжи со вакви едукативни активности, не само за овие животни туку и за други видови животни и растенија.Подигнувањето на јавната свест за заштита на животната средина и природата е од огромно значење и треба да се гради уште од најмала возраст.

Промовирањето на екологијата како наука и заштитата на животната средина и природата, претставуваат дел од главните цели на МЕД, кои во последните години, преку низа различни активности континуирано се спроведуваат во сите нивоа на образованието почнуваќи од децата од предучилишна возраст, учениците во основните и средните училишта, па вклучително и студентите на факултетите.

 

We are making efforts to improve the natural values of the Prespa region, its biodiversity and population, with the help of mutual international activities!

A contract was signed on 29^th March 2013 for an international collaboration between three NGOs from the three neighboring countries that share the Prespa Lake. Emphasizing that the collaboration of the civil society is the basis for the integrated managing of the basin of the Prespa lakes, the representatives of the NGOs for environmental conservation, Macedonian Ecological Society (MES), the Association for Protection and Preservation of Natural Environment in Albania (PPNEA) and the Society for the Protection of Prespa (SPP) met in the Greek village Lemos and set the basis for the future network for environment protection in the region called Prespa net.

After outlining the aims, directions and the main focus of the network and the possible mutual activities which are to be performed in the future, the contract was signed and the event confirmed the long-lasting mutual international collaboration in Prespa.

Having in mind the previous activities and projects carried out in the region, it is obvious that the lesson has been learned that the partial and isolated approach, instead of the thorough and international approach is less effective and sometimes even inefficient. Aiming at this, Prespa Net will be actively working on issues with the help of mutual activities, strengthened collaboration among the stakeholder groups managing the basin of the Prespa Lakes, the improved flow of information and the sustainable development. All these questions influence the region by pointing out the need for appropriate actions essential for the region.

In the framework of the newly formed network, these three organizations made the next step and dedicated themselves to conservation of the unique natural and cultural inheritance of the Prespa region, simultaneously promoting its socio-economic development. In the following period, Prespa Net will begin with the mutual activities which will go beyond the borders and will respect the unity of nature.

For further information, please contact:

Svetlana Pejovic, contact person from MES

(email:arsovska@mes.org.mk, +3892242773, www.mes.org.mk)

Marianna Vlassi, SPP Communications Officer

(email: m.vlassi@wwf.gr, +30-210-3314893, www.spp.gr)

Silva Huda, PPNEA Communications Officer

(email: s.huda@ppnea.org, +355-2256257, www.ppnea.org)

 

Се трудиме да ги унапредиме природните вредности на преспанскиот регион, неговите биодиверзитет и население, преку заеднички меѓугранични активности!

На 29 март 2013 година беше потпишан Договор за меѓугранична соработка помеѓу три невладини организации од трите соседни земји што го делат Преспанско Езеро. Нагласувајќи дека соработката на граѓанското општество е основна за интегрираното менаџирање на басенот на преспанските езера, претставниците на невладините организации за заштита на животната средина, Македонското еколошко друштво (МЕД), Асоцијацијата за заштита и зачувување на природната животна средина во Албанија (ППНЕА), и Здружението за заштита на Преспа (СПП) се сретнаа во грчкото село Лемос и ги поставија основите за идната мрежа за заштита на животната средина во регионот наречена Преспа нет.

Потврдувајќи ја долготрајната заедничка прекугранична соработка во Преспа, беше потпишан Договорот, по дефинирањето на целите, насоките и главниот фокус на мрежата и евентуалните заеднички активности што ќе бидат преземени во иднина.

Имајќи ги предвид минатите активности и проекти спроведени во регионот, очигледно е научена лекцијата дека делумниот и изолиран приод, наместо длабинскиот и прекуграничен приод е помалку ефективен и на периоди дури и неплоден. За оваа цел, Преспа нет активно ќе работи на пополнување на недостатоците преку здружени активности, засилена соработка преку различните заинтересирани страни вклучени во менаџирањето на басенот на преспанските езера, подобриот протек на информации и одржливиот развој. Сите овие прашања влијаат врз регионот потенцирајќи ја потребата за соодветни акции неопходни за регионот.

Во рамките на новоформираната мрежа, овие три организации го направија следниот чекор и се посветија на зачувувањето на уникатното природно и културно наследство на преспанскиот регион, истовремено промовирајќи го неговиот социјално-економски развој. Во следниот период, Преспа нет ќе ги започне заедничките активности што ќе ги урнат границите и ќе го почитуваат единството на природата.

За повеќе информации:

Светлана Пејовиќ, Лице за контакт од МЕД

(e-mail: arsovska@mes.org.mk, +389-2242773, www.mes.org.mk)

Marianna Vlassi, SPP Communications Officer

(e-mail: m.vlassi@wwf.gr, +30-210-3314893, www.spp.gr)

Silva Huda, PPNEA Communications Officer

(e-mail: s.huda@ppnea.org, +355-2256257, www.ppnea.org)

2nd February, the Water Habitats’ day, could be especially lucky for a young female golden eagle. Mr. Samoil Ilioski found this bird in a very bad condition, it was barely moving, its legs were contorted and it could not fly. He gave the bird to the border police in the village Vitolishte. Almost immediately, the information about this large bird of prey reached to the Jarak society (Association for Protection and Breeding Birds of Prey), the MOT (Macedonian Owl Trust) society for owl conservation and the Macedonian Ecological Society MES. Due to the great bird’s life risk, members and partners of MES on 03rd February 2103 took the bird to Skopje where it received immediate veterinary treatment in “Veterinary Center”. MOT is taking care of the eagle, where it receives the suitable care. After the veterinary control, it has been concluded that the one year old female bird does not have external wounds and is in good physical condition, that is, it is not shot or sick. The symptoms showed that the bird has been contaminated with pesticides and lead. The Department for Environment has been immediately notified, as well as the State Inspectorate for Environment and Nature.

On 4th February 2013 the bird was taken to the Faculty of Veterinary Medicine, where there were x-ray tests performed on it. Blood was taken for estimation of lead concentration and it was immediately taken to the Institute for Biology at the Faculty of Mathematics and Natural Sciences in Skopje. Unfortunately, the results were positive – the lead concentration was 2.4mg/l, and the referential amounts for an acute contamination are 1mg/l. Having in mind that the test does not show the lead balls, the possible conclusion is that the unlucky bird has found shot and dead or wounded individual of some species of game and either completely digested the lead balls or they have been hurled up.
Even though the bird receives the needed therapy, its condition is still critical and it will take a longer period of time until it recovers. After the condition is better, the bird will be taken to isolation in the Skopje Zoo, and then hopefully taken back to Mariovo.

This is the first noted case in Macedonia of a bird of prey being contaminated with lead. This problem has already been discerned in the western countries, but in many countries hunting with lead balls is forbidden. In Macedonia the problem is probably seriously underestimated, and the secondary lead poisoning can lead to decreasing the number of other endangered species of birds of prey. In addition, this case reminds us of another problem with the wounded individuals of untamed species in Macedonia – lack of specialized and equipped rescue center for these kinds of animals.

For the help so far in the process of the rescue of the bird, MOT and MES are especially thankful to: Samoil Ilievski (Mariovo), the inspectors from ,,Stavrina”, Zlatko Angeleski (Zlatovrv – Prilep), Ognen Polenak (Jarak), Emanuel Lisicanec (Akvila – Kavadarci), Dr. Dimche Velkovski I the other employees in the “Veterinary Center” in Skopje, the University veterinary hospital at the Faculty of Veterinary Science in Skopje, doc. Biljana Miova and prof. Slavcho Hristovski from the Institute for Biology at the Faculty of Mathematics and Natural Sciences in Skopje, Marjana Shushlevska (Pharmahem), Jovan Andevski (Vulture Protection Foundation), Hristina Klisurova (Green Balkans Wild Animals Rescue Center in Stara Zagora, Bulgaria) and Dr. Panos Azmanis (Clinic for Birds and Reptiles, University in Leipzig, Germany).

If you have the possibility to participate in taking care of this bird and continuing its expensive therapy, please have in mind the MOT donation (078/211-155).
Светскиот ден на водните живеалишта, 2ри февруари, би можел да се покаже особено среќен за една млада женка на златен орел. Г-дин Самоил Илиоски од Мариово ја нашол оваа птица во многу лоша состојба, како едвај се движи по земја, со згрчени нозе, и не може да лета. Истата ја предал на екипата на граничната полиција во с. Витолиште (ПС на ГН „Старавина“). Информацијата за пронајдената голема грабливка скоро истовремено стигна до Здружението „Јарак“ (здружение за заштита и одгледување птици грабливки), Друштвото за заштита на бувовите во Република Македонија-МОТ, и до МЕД. Поради висок ризик по животот на птицата, членови и соработници на МЕД на ден 03.02.2013 година ја пренесоа во Скопје и ја подложија на итен ветеринарен третман во ветеринарната амбуланта „Ветеринарен центар“. Орелот е згрижен од страна на МОТ, каде му се пружаа соодветна нега. По извршениот ветеринарен преглед, констатирано е дека птицата (првогодишна женка) нема надворешни повреди и е во добра физичка кондиција, односно дека не е застрелана или болна. Симптомите укажуваа на труење со пестициди или со олово. За настанот е веднаш известена Управата за животна средина, како и Државниот инспекторат за животна средина и природа.

На 04.02.2013 година птицата беше пренесена на Факултетот за ветеринарна медицина, каде што и се направи рентгенска снимка. При тоа, беше извадена и крв за одредување на концентрацијата на олово, која итно беше одредена на Институтот за биологија при Природно-математичкиот факултет-Скопје. За жал, резултатите беа позитивни – концентрацијата на олово во крвта на птицата изнесува 2,4 mg/l, а референтните ведности за акутно труње со олово кај овој вид изнесуваат 1 mg/l. Со оглед на тоа што на рентгенската снимка не се забележуваат оловни сачми, најверојатниот заклучок е дека несреќната птица пронашла застрелана угината или повредена единка од некој вид ловен дивеч, при што сачмите или целосно ги дигестирала, или се исфрлени преку безоари.

Иако птицата ја добива потребната терапија, нејзината состојбата се уште е критична. До евентуално целосно закрепнување на кое се надеваме, ќе помине подолго време. По подобрување на состојбата, птицата прво ќе биде префрлена во карантин во Зоолошката градина во Скопје, а потоа се надеваме на нејзино враќање во Мариово.

Ова е прв евидентиран случај на труење со олово кај грабливи птици во Македонија. Овој проблем е одамна препознаен во западните земји, и рутински се следи. Како резултат на ваквите истражувања, на многу простори е целосно забрането користењето на оловни сачми при лов. Во Македонија проблемот веројатно е сериозно потценет, и секундарното труење со олово може да се смета за еден од факторите кои доведуваат до намалување на бројноста и на други загрозени видови грабливи птици. Исто така, случајот на овој златен орел не потсетува на уште еден проблем со кој се соочуваат повредените единки на диви видови во Македонија – непостоење на специјализиран стручен и опремен спасувачки центар за вакви животни.

За досегашната помош за спасувањето на птицата, МОТ и МЕД се посебно благодарни на: Самоил Илиески (Мариово), инспекторите од ПС на ГН „Старавина“, Златко Ангелески (ПСД „Златоврв“ – Прилеп), Огнен Поленак (Јарак), Емануел Лисичанец (АЗП „Аквила“ – Кавадарци), д-р Димче Велковски и вработените во „Ветеринарен центар“ – Скопје, Универзитетската ветеринарна клиника при Факултетот за ветеринарна медицина – Скопје, доц. Д-р Биљана Миова и Проф. Д-р Славчо Христовски од Инситутот за биологија при Природно-математичкиот факултет – Скопје, Марјана Шушлевска (Фармахем), Јован Андевски (Фондација за заштита на мршојадците), Христина Клисурова (Центар за спасување на диви животни на Зелени Балкани, Стара Загора, Бугарија) и д-р Панос Азманис (Клиника за птици и влекачи, Универзитет во Лајпциг, Германија).

Доколку сте во можност да помогнете во грижата оваа птица и продолжување на нејзината скапа терапија, ве молиме имајте предвид донација за МОТ (078-211-155).

If birds and fish go across borders, than why do the decisions for the trans border park Prespa are still made separately in the three countries?

The Agreement on the Protection and Sustainable Development of the Prespa Park Area was signed on 2^nd January 2010 by the three countries which share the Prespa lake and the European committee. After three years, the contract has not yet been ratified by the Greek government and that is why the trans border institutions of the Agreement have not started functioning yet. Prespa has several problems, not only the incomplete Contract. MES, PPNEA and SPP – non-governmental ecological organizations coming from the three countries which share the Prespa Lake have formed trans border network of NGOs, aiming at greater activity of civil societies in the international collaboration which will repair the faults in the environment conservation caused by the inactivity of the three countries.

2^nd February is an important day for Prespa. Not only that it is the World Wetlands Day, that is, it is a special day for the Ramsar “water habitats with international significance”, an example of which is Prespa, but also on this day, the prime ministers of the three countries created the Prespa Park, which is the first trans border park in the Balkans.  On this same day in 2010, the Agreement was signed by the Ministers for environment and the EU commissar for environment. This means that the three countries and the EU decided on the manners of protecting and managing the park, as well as implementing sustainable development.  The decisions for permanent mechanisms for trans border collaboration of this agreement were internationally supported and the three countries were congratulated on the choice of modern managing methods. These mechanisms are ambitious when it comes to the region, and the agreement is greatly inventive, having in mind the dynamics of the Balkans.

After the long and bureaucratic procedure in the last three years, the Agreement has been ratified by all the signers except the Greek government. Greece is the last country which has to complete the process and to fulfill its obligation from 2010, with the help of which the manner of protection of Prespa is going to be revolutionized. Without the complete ratification of the Agreement, the trans border institutions which are going to monitor and coordinate the protection measurements for the Park are not going to be able to start working. At the same time, affected public and private groups from the three countries separately continue to implement protection, monitoring and management of the important trans border habitats, to collaborate with their neighbors, but without a wider plan which encompasses the whole water basin. The water, the forests and the animals go beyond the limit, but Prespa is left in a paradoxical situation in which the efforts for a complete management are suffering because of the frustrations caused exactly by the borders.

That is why the non-governmental ecological organizations which are active in this region have decided to take the initiative again. MES, PPNEA and SPP have joined their forces in a permanent Network of non-governmental ecological societies for the Prespa park in order to work in the spirit of the Agreement: they ease the exchange of data among the countries; lobby for a better management of the environment; provide technical aid for the countries and work together on field when it comes to monitoring and exploring the treasure of species and habitats in the Prespa Park.

By working together with several national parks and municipalities from the region, they will aspire to conservation of the environment in Prespa by introducing the locals to nature’s example which is to be followed when decisions are made, decisions which go beyond the lines drawn on the map.

Note form the editor:

1. The Prespa basin is located in the south part of the Balkans and is divided among three states. It comprises two lakes, the Big and the Small Prespa Lake, which are located at an elevation of 853 m, even though many of the surrounding mountain peaks are higher than 2000m.
2. The Prespa Park is formed in 2000, with the mutual Declaration of the Prime ministers of the three countries. The park is aiming at protecting the ecological values of the region by mutual collaboration among the three countries and promoting economical prosperity for the locals from the three countries. The trans border Prespa park is the first trans border protected area in the Balkans. The Agreement on the Protection and Sustainable Development of the Prespa Park Area was signed by the three countries and the EU Commissar for Environment. This contract provides trans border institutions which will operate with and regulate the park, the Committee for managing the Prespa Park (which will monitor and coordinate the activities which will be implemented according to the Contract), the Secretariat (technical and administrative body) and the Water Management Working Group (comprised of competent bodies coming from the three countries  which will give recommendations for an integrated management of the river confluence according to EU Water Framework Directive).
3. The network of non-governmental organizations consists of: MES (Macedonian Ecological Society) with its headquarters in Skopje, SPP (Society for Protection of Prespa) with its headquarters in Agios Germanos and PPNEA (Protection and Preservation of Natural Environment in Albania) with its headquarters in Tirana.

Преспа Парк 2000-2013: време за нови иницијативи

Ако птиците и рибите преминуваат граници, тогаш зошто одлуките за прекуграничниот парк Преспа сеуште се донесуваат одделно од трите држави?

Меѓународниот договор за Паркот Преспа беше потпишан на 2 февруари 2010 година од страна на трите земји кои го делат Преспанското Езеро и Европската комисија. Поминати се три години а Договорот сè уште не е ратификуван од страна на грчката влада, затоа прекуграничните институции од Договорот сè уште не функционираат. Преспа ја мачат повеќе проблеми, не само нецелосниот Договор. МЕД, PPNEA и SPP – еколошки невладини организации во трите земји кои го делат Преспанското Езеро – формираа прекугранична мрежа на невладини организации, со цел да се обезбеди поголема активност на граѓанските здруженија во прекуграничната соработка преку која ќе се пополнат пропустите во заштитата на животната средина оставени од неактивноста на трите држави.

Втори февруари е важен ден за Преспа. Не само што на тој ден се одбележува Светскиот ден на водни станишта, односно е посебен ден за Рамсарските „водни живеалишта од меѓународно значење“ како што е Преспа, туку на 2 февруари 2000 година, Премиерите на трите држави го создадоа Паркот Преспа – првиот прекуграничен парк на Балканот. На истиот ден во 2010 година, беше потпишан Меѓународен Договор од страна на Министрите за животна средина и Комесарот за животна средина на ЕУ, со што трите држави и ЕУ ги договорија начините на заштита и управување на паркот, како и воспоставување на одржлив развој. Одлуките на договорот за постојани механизми за прекугранична соработка, беа меѓународно поздравени и на трите држави им беше честитано за одбирањето на современи методи за управување. Овие механизми се амбициозни кога зборуваме за регионот, но договорот е особено инвентивен ако се земе предвид динамиката на Балканот.

По долга и бирократска процедура во последниве три години, Договорот беше ратификуван од сите потписници освен од грчката влада. Грција е последната држава која треба да го заврши процесот и да ја исполни својата обврска од 2010 година, со која ќе се револуционизира начинот на заштита на Преспа. Без целосна ратификација на Договорот, прекуграничните институции кои ќе ги надгледуваат и координираат мерките за заштита во Паркот, не можат да почнат со работа. Истовремено, јавни и приватни засегнати страни во трите држави одделно, продолжуваат да спроведуваат заштита, мониторинг и управување со значајните  прекугранични живеалишта, истовремено соработувааат со нивите соседи, но без поширок план кој го покрива целиот воден басен. Водата, шумите и животите ги надминуваат границите, но Преспа останува во парадоксална ситуација во која напорите за сеопфатно управување страдаат заради фрустрациите предизвикани токму од границите.

Затоа, еколошките невладини организации кои се активни во овој регион, решија повторно да ја превземаат иницијативата. МЕД, PPNEA и SPP ги здружија силите во постојана Мрежа на еколошки невладини организации за Паркот Преспа, за да работат во духот на Меѓународниот договор: олеснувајќи ја размената на информации помеѓу земјите; лобирајќи за подобро управување со животната средина; обезбедувајќи техничка помош на државите, како и заедничко делување на терен во однос на мониторинг и истражување богатството видови и живеалишта во Паркот Преспа.Работејќи заедно со повеќе национални паркови и општини од регионот, тие ќе се стремат да придонесат кон зачувувањето на животната средина во Преспа преку запознавање на луѓето со примерот на природата кој треба да се следи кога се донесуваат одлуки кои ги надминуваат линиите повлечени на карта.

За повеќе информации:

Светлана Пејовиќ, Лице за контакт од МЕД

(e: arsovska@mes.org.mk, +389-2242773)

Marianna Vlassi, SPP Communications Officer

(e: m.vlassi@wwf.gr, +30-210-3314893)

Silva Huda, PPNEA Communications Officer

(e: s.huda@ppnea.org, +355-2256257)

Забелешка од уредникот

1. Преспанскиот басен се наоѓа на југот на Балканот и го делат три држави. Составен е од две езера, Големо и Мало Преспанско Езеро, кои се наоѓаат на надморска височина од околу 853 м, иако многу од околните планински врвови се повисоки од 2000 м.

2. Паркот Преспа е формиран во 2000 година, со заедничка Декларација на Премиерите на трите држави. Паркот има цел да ги заштити еколошките вредности на областа преку соработка помеѓу трите држави и да промовира економски просперитет за локалното население од трите држави. Прекуграничниот Парк Преспа е првото прекуграничо заштитено подрачје на Балканот. „Меѓународниот договор за заштита и одржлив развој на Паркот Преспа“ беше потпишан од страна на трите држави и Комесарот за животна средина на ЕУ. Тој обезбедува прекугранични институции кои ќе управуваат и ќе го регулираат паркот, клучни органи ќе бидат Комитетот за управување со Парк Преспа (кој ќе надгледува и координира активности кои ќе се имплементираат според Договорот); Секретаријатот (техничко и административно тело); и Работна група за управување со водите (составена од компетентни тела од трите држави кои ќе даваат препораки за интегрирано управување со речниот слив според Рамковната директива за води на ЕУ).

3. Мрежата на еколошки невладини организации се состои од: МЕД (Македонско еколошко друштво) со седиште во Скопје; SPP (Здружение за заштита на Преспа) со седиште во Агиос Германос, Преспа и PPNEA (Заштита и зачувување на природната средина на Албанија) со седиште во Тирана.